Anonim ortakl\u0131kta y\u00f6netim kurulunun \u015firketi temsil etmek \u00fczere, 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 368. maddesi uyar\u0131nca ticari temsilci ve ticari vekil, 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 371(7). maddesine g\u00f6re s\u0131n\u0131rl\u0131 yetkili ticari vekil ve tacir yard\u0131mc\u0131s\u0131, 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 40. maddesi ve devam\u0131 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re temsilci atamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Ticari temsilci, ticari i\u015fletmeyi y\u00f6netmek ve i\u015fletmeye ili\u015fkin i\u015flemlerde ticaret unvan\u0131 alt\u0131nda, ticari temsil yetkisi ile i\u015fletmeyi temsil etmek \u00fczere, i\u015fletme sahibi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a ya da \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak yetki verilen ki\u015fidir[1]<\/a>. Ticari temsilci, iyiniyetli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131, i\u015fletme sahibi ad\u0131na kambiyo taahh\u00fcd\u00fcnde bulunmaya ve onun ad\u0131na i\u015fletmenin amac\u0131na giren her t\u00fcrl\u00fc i\u015flemleri yapmaya yetkilidir. Ancak, a\u00e7\u0131k\u00e7a yetkili k\u0131l\u0131nmad\u0131k\u00e7a, ta\u015f\u0131nmazlar\u0131 devredemez veya bir hak ile s\u0131n\u0131rland\u0131ramaz[2]<\/a>. Ticari temsilcinin temsil yetkisi, \u015fube i\u015fleriyle ya da birlikte temsil kural\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, ticaret siciline tescil edilmedik\u00e7e, iyiniyetli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 h\u00fck\u00fcm do\u011furmaz. Temsil yetkisine ili\u015fkin di\u011fer s\u0131n\u0131rlamalar ise, tescil edilmi\u015f olsalar bile, iyiniyetli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclemez[3]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Ticari vekil ise, kendisine ticari temsilcilik yetkisi vermeksizin, i\u015fletmesini y\u00f6netmek veya i\u015fletmesinin baz\u0131 i\u015flerini y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in bir ticari i\u015fletme sahibinin yetkilendirdi\u011fi ki\u015fidir. S\u00f6z konusu yetki, i\u015fletmenin al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn i\u015flemlerini kapsar. Ancak, ticari vekil a\u00e7\u0131k\u00e7a yetkili k\u0131l\u0131nmad\u0131k\u00e7a, \u00f6d\u00fcn\u00e7 olarak para veya benzerlerini alamaz, kambiyo taahh\u00fcd\u00fcnde bulunamaz, dava a\u00e7amaz ve a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f davay\u0131 takip edemez[4]<\/a>. Ticari vekillerin ticaret siciline tescili d\u00fczenlenmemi\u015ftir. Bu nedenle, temsil yetkisine ili\u015fki s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar bak\u0131m\u0131ndan sicilin olumlu fonksiyonundan yararlanamaz[5]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019na g\u00f6re anonim ortakl\u0131\u011fa ticari temsilci ve ticari vekil y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan atan\u0131r ve g\u00f6revden al\u0131n\u0131r[6]<\/a>. Bu ataman\u0131n 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 367(1) h\u00fckm\u00fcnde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fekli \u015fartlara uygun olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Ticari temsilci ve ticari vekil atanmas\u0131n\u0131n y\u00f6netim kurulunun vazge\u00e7ilemez ve devredilemez yetkileri aras\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususu ise tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 375(1)(d) bendi uyar\u0131nca, bu yetkinin m\u00fcnhas\u0131ran y\u00f6netim kurulunda oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 368. maddesinin gerek\u00e7esinde ticari temsilci veya ticari vekilin tayin edilmesi yetkisinin m\u00fcnhas\u0131ran y\u00f6netim kuruluna verildi\u011fi yer almaktad\u0131r. Bu do\u011frultuda, ticari temsilci atanmas\u0131 i\u015fleminin ticaret siciline de tescili g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca ticari temsilci atanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan y\u00f6netim kurulunun m\u00fcnhas\u0131ran yetkili oldu\u011fu kabul edilmelidir. Ticaret siciline tescili gerekmeyen ticari vekiller a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin i\u015fleyi\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan alt kademelerde bulunan y\u00f6netime b\u0131rak\u0131labilmesi, ticari hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n Ticari temsilcilerin atanmas\u0131 halinde y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan sicile tescili gerekir. Belirtmek gerekir ki, ticari temsilciye y\u00f6netim yetkisi verilmi\u015f olsa dahi organ s\u0131fat\u0131n\u0131 kazanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ticari temsilci, y\u00f6netim kurulunun emir ve talimat\u0131 alt\u0131nda g\u00f6rev yapar[7]<\/a>. Bu do\u011frultuda ticari temsilcilerin, ticari vekillerin ve di\u011fer tacir yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n yetkileri, i\u015fletme sahibi taraf\u0131ndan, aralar\u0131ndaki hizmet, vek\u00e2let, ortakl\u0131k ve benzeri s\u00f6zle\u015fmelerden do\u011fan haklar\u0131 sakl\u0131 kalmak ko\u015fuluyla, her zaman geri al\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n Anonim ortakl\u0131kta temsil yetkisinin \u015fube i\u015fleriyle ve birlikte temsil kural\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilece\u011fi kanunda d\u00fczenlenmektedir. S\u00f6z konusu haller d\u0131\u015f\u0131nda temsil yetkisine getirilen s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar, tescil edilmi\u015f dahi olsa iyiniyetli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 h\u00fck\u00fcm ifade etmez[8]<\/a>. Ancak bu duruma 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 371(7) f\u0131kras\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenleme ile istisna getirilmi\u015ftir. H\u00fckme g\u00f6re y\u00f6netim kurulu, temsile yetkili olmayan y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerini veya \u015firkete hizmet akdi ile ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131 yetkiye sahip ticari vekil veya di\u011fer tacir yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olarak atayabilir. Bu \u015fekilde atanacak olanlar\u0131n g\u00f6rev ve yetkileri i\u00e7 y\u00f6nergede belirlenir ve bu durumda i\u00e7 y\u00f6nergenin tescil ve ilan\u0131 zorunludur. Ayr\u0131ca, yetkilendirilen ticari vekil veya di\u011fer tacir yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n da ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi gerekir. \u0130\u00e7 y\u00f6nerge ile ticari vekil ve di\u011fer tacir yard\u0131mc\u0131lar\u0131 atanamaz[9]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Bu h\u00fck\u00fcm ile ticari vekillerin de sicile tescili[10]<\/a> ve s\u0131n\u0131rl\u0131 yetkili ticari vekilin temsil yetkisine getirilecek konu, miktar gibi s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n ticaret siciline tescili m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclebilir hale gelmi\u015ftir. Bu ki\u015filerin, \u015firkete ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere verecekleri her t\u00fcrl\u00fc zarardan dolay\u0131 y\u00f6netim kurulu m\u00fcteselsilen sorumludur. Temsil yetkisi, y\u00f6netim kurulu taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u00e7 y\u00f6nergede belirlenen \u015fekilde s\u0131n\u0131rlan\u0131r. 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 367. maddesinde g\u00f6re tescil ve ilan edilemeyen i\u00e7 y\u00f6nergenin, bu h\u00fck\u00fcm gere\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131 ticari vekil atanmas\u0131 halinde tescilinin ve ilan\u0131n\u0131n zorunlu olmas\u0131 \u00e7eli\u015fki yaratmaktad\u0131r[11]<\/a>. Ayr\u0131ca, bu d\u00fczenleme ile temsil yetkisine ili\u015fkin olarak \u015fube i\u015fleri ve birlikte imza kural\u0131 ticaret siciline tescil edilebilirken, bu s\u0131n\u0131rlamalar d\u0131\u015f\u0131nda, konu, miktar gibi hususlarda s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lan ticari vekilin temsil yetkisinin ticaret siciline tescil ve ilan edilebilmesi m\u00fcmk\u00fcn hale getirilmi\u015ftir[12]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n [1]<\/a> TBK m. 547<\/p>\n\n\n\n [2]<\/a> TBK m. 548<\/p>\n\n\n\n [3]<\/a> TBK m. 549<\/p>\n\n\n\n [4]<\/a> TBK m. 551<\/p>\n\n\n\n [5]<\/a> Arkan, Sabih: Ticari \u0130\u015fletme Hukuku, Ankara 2014, s. 254.<\/p>\n\n\n\n [6]<\/a> TTK m. 368<\/p>\n\n\n\n [7]<\/a> Y\u00f6netim kurulunun emir ve talimat\u0131 alt\u0131nda bulunmayan murahhaslar organ olarak kabul edilir ve yapt\u0131klar\u0131 i\u015f ve i\u015flemlerden dolay\u0131 sorumluluk kendilerine aittir.<\/p>\n\n\n\n [8]<\/a> Poroy, Reha \/ Tekinalp, \u00dcnal \/ \u00c7amo\u011flu, Ersin: Ortakl\u0131klar Hukuku I, \u0130stanbul 2014, s. 351.<\/p>\n\n\n\n [9]<\/a> TTK m. 371(7)<\/p>\n\n\n\n [10]<\/a> H\u00e2lbuki TBK\u2019da ticari vekillerin ve temsil yetkilerinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n tescili d\u00fczenlenmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n [11]<\/a> K\u0131rca, \u0130smail: \u201cTTK M. 371.7 Hakk\u0131nda Bir \u0130nceleme: AB\u2019ye \u00dcyelik Yolunda Geri Ad\u0131m\u201d, Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, Eyl\u00fcl 2014, C. XXX, S. 3, s. <\/a>29.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n